ukryj menu          

Miasteczko Bełz

Mein sztetełe Bełz / Mayn Shtetele Belz / Mayn sztetele Belz, jid. העירה שלי בלז /
słowa: Jacob Jacobs
muzyka: Aleksander Olszaniecki (Olshanetsky)
W 1935 roku MIASTECZKO BEŁZ, po polsku, nagrał popularny aktor i 
piosenkarz Adam Aston. Na płycie mylnie jako autorzy podani są: Burstein, 
Lith-Frey oraz Roman. Być może chodziło tu o przetłumaczenie tekstu 
z jidysz na polski.
(a)              
                   a               d            a - E

Pamiętam temu tak wiele już lat,  

                           a            G       C        

gdym szła w daleki nieznany świat, 

                C      G0         d             

me oczy pełne były od łez, 

        Fis0       a       E         a

żegnając mój   rodzinny Bełz. 

 

                 E    a   F                        a   F

Miasteczko Bełz, kochany mój Bełz, 

                                   C                 D7       F         d            a 

Maleńka mieścina gdzie moja rodzina i dom mój był.

                 E    a   F                        a   F

Miasteczko Bełz, kochany mój Bełz,  

                              C              D7              F                d           a   a - G 

Ach ileż to razy nad rzeczką marzyłam o szczęściu swym. 

 

              C        F          C        F                   C         G           C - F 

Wspomnienia jasnych lat minionych choć takie drogie mi są, 

             C         F       C            F0          a         d          E 

Biedne serce me stęsknione boleśnie ranią i tną. 

 

                 E    a  F                         a  F

Miasteczko Bełz, kochany mój Bełz, 

                                   C                 D7             F              d           a(E a F/a F/C D7 F d a-E)  

Maleńka mieścina gdzie miły mój chłopiec tak kochał mnie. 

 

                      a            d                  a - E

Kiedym wróciła nie poznał mnie nikt,

               a            G            C       

lubego nie ma i dom mój znikł, 

                  C             G0       d       

Przywitał jeno mnie obcy zgiełk 

        Fis0       a         E          a  (ref.)

więc ty żeś to  mój dawny Bełz. 

 

                    a              d                 a - E

I znów stąd idę jak szłam już nie raz, 

                      a              G         C       

me serce w piersi jak ciężki głaz, 

                   C            G0            d        

nie znajdę nigdy ojczystych stron, 

    Fis0            a E          a  (ref.)

i tęsknić będę  aż po zgon.  

 

 

(w tonacji e-mol wersja męska):  

 

 

(e)              
                   e               a            e - H7

Pamiętam temu tak wiele już lat, 

                            e             D        G        

gdym szedł w daleki nieznany świat, 

                G       Gis0     a            

me oczy pełne były od łez, 

           G0             e      H7       e

gdym żegnał mój   rodzinny Bełz. 

 

                 H7  e   C                       e    C

Miasteczko Bełz,  kochany mój Bełz, 

                                   G                A7        C        a             e 

Maleńka mieścina gdzie moja rodzina i dom mój był.

                 H7  e   C                        e    C

Miasteczko Bełz,  kochany mój Bełz,  

                              G              A7               C                  a          e   e - D 

Ach ileż to razy nad rzeczką jam marzył, o szczęściu śnił. 

 

              G        C          G       C                   G         D           G - C 

Wspomnienia jasnych lat minionych choć takie drogie mi są, 

             G         C       G           C0           e         a          H7 

Biedne serce me stęsknione  boleśnie ranią i tną. 

 

                 H7  e a C                       e  a C

Miasteczko Bełz,  kochany mój Bełz, 

                                   G                A7       C            a         e ( H7 e  C / e  C / G A7 C a e  ) 

Maleńka mieścina gdzie moja jedyna kochała mnie. 

 

                          e             a                  e - H7

Dziś kiedym wrócił nie poznał mnie nikt,

                  e             D            G       

mej lubej nie ma i dom mój znikł, 

                 G             Gis0     a      

Przywitał jeno mnie obcy zgiełk 

        G0         e         H7        e    (ref.)

więc ty żeś to mój dawny Bełz. 

 

                    e              a               e - H7

I znów stąd idę jak szedłem już raz, 

                      e              D         G      

me serce w piersi jak ciężki głaz, 

                   G           Gis0          a        

nie znajdę nigdy ojczystych stron, 

    G0              e H7        e     (ref.)

i tęsknić będę  aż po zgon.  

 

 

(w tonacji c-mol wersja męska):  

 

 

(c)              
                   c                f            c - G

Pamiętam temu tak wiele już lat, 

                            c             Bb       Es        

gdym szedł w daleki nieznany świat, 

                Es      E0         f             

me oczy pełne były od łez, 

            A0           c/G    G         c

gdym żegnał mój   rodzinny Bełz. 

 

                 G    c  f As                      c  f As

Miasteczko Bełz,  kochany mój Bełz, 

                                   Es               A0        As        f            c 

Maleńka mieścina gdzie moja rodzina i dom mój był.

                 G    c f As                       c  f As

Miasteczko Bełz,  kochany mój Bełz,  

                              Es            A0                As                 f          c   c - Bb 

Ach ileż to razy nad rzeczką jam marzył, o szczęściu śnił. 

 

              Es       As         Es      As                  Es        Bb         Es - As 

Wspomnienia jasnych lat minionych choć takie drogie mi są, 

             Es        As      Es         Gis0         c          f          G 

Biedne serce me stęsknione  boleśnie ranią i tną. 

 

                 G    c f As                       c  f As

Miasteczko Bełz,  kochany mój Bełz, 

                                   Es               A0       As           f         c ( G  c f As / c f As / Es A0 As f c ) 

Maleńka mieścina gdzie moja jedyna kochała mnie. 

 

                          c              f                  c - G

Dziś kiedym wrócił nie poznał mnie nikt,

                  c             B             Es       

mej lubej nie ma i dom mój znikł, 

                 Es             E0        f       

Przywitał jeno mnie obcy zgiełk 

        A0         c/G      G          c  (ref.)

więc ty żeś to  mój dawny Bełz. 

 

                    c               f               c - G

I znów stąd idę jak szedłem już raz, 

                      c              B          Es       

me serce w piersi jak ciężki głaz, 

                   Es           E0             f        

nie znajdę nigdy ojczystych stron, 

    A0             c/GG          c  (ref.)

i tęsknić będę    aż po zgon. 

 

 

(w tonacji a-mol wersja męska):  

 

 

(a)              
                   a               d            a - E

Pamiętam temu tak wiele już lat,  

                            a             G       C        

gdym szedł w daleki nieznany świat, 

                C      G0         d             

me oczy pełne były od łez, 

           Fis0          a       E         a

gdym żegnał mój   rodzinny Bełz. 

 

                 E    a    F                      a    F

Miasteczko Bełz,  kochany mój Bełz, 

                                   C                D7         F        d            a 

Maleńka mieścina gdzie moja rodzina i dom mój był.

                 E    a   F                       a    F

Miasteczko Bełz,  kochany mój Bełz,  

                              C              D7                F                 d          a   a - G 

Ach ileż to razy nad rzeczką jam marzył, o szczęściu śnił. 

 

              C        F          C        F                   C         G           C - F 

Wspomnienia jasnych lat minionych choć takie drogie mi są, 

             C         F       C            F0          a         d          E 

Biedne serce me stęsknione boleśnie ranią i tną. 

 

                 E    a   F                        a   F

Miasteczko Bełz,  kochany mój Bełz, 

                                   C                D7       F            d         a ( E a F / a F / C D7 F d a )  

Maleńka mieścina gdzie moja jedyna kochała mnie. 

 

                          a             d                  a - E

Dziś kiedym wrócił nie poznał mnie nikt,

                  a            G             C       

mej lubej nie ma i dom mój znikł, 

                  C             G0       d       

Przywitał jeno mnie obcy zgiełk 

        Fis0       a         E          a  (ref.)

więc ty żeś to  mój dawny Bełz. 

 

                    a              d               a - E

I znów stąd idę jak szedłem już raz, 

                      a              G         C       

me serce w piersi jak ciężki głaz, 

                   C            G0            d        

nie znajdę nigdy ojczystych stron, 

    Fis0            a E          a  (ref.)

i tęsknić będę  aż po zgon. 

H7 H7 Gis0 Gis0 G0 G0 c c f f B B Es Es E0 E0 A0 A0 c/G c/G As As Gis0 Gis0 Fis0 Fis0
 
(Opracowanie na gitarę: Sylwek Szweda, Michał Kossakowski i Szymon Gołąbek 11.05.2014)

MIASTECZKO BEŁZ - Patrycja Smok z UPBzP 
Mayn shtetele Belz, Music: Aleksander Olszaniecki, Lyrics: Jacob Jacobs, arr.: Waldemar Sutryk
Yiddish Song - Belz, Mayn Shtetele Belz (tonacja c-mol)
Miasteczko Bełz - U Pana Boga za Piecem
Magdalena Zielińska - „Miasteczko Bełz" (tonacja c-mol)
Miasteczko Bełz (tonacja d-mol)
"Miasteczko Bełz" - Adam Aston (tonacja e-mol)
Yiddish. Mein shtetele Belz (tonacja e-mol)
"Miasteczko Bełz" - Stefan Witas ! (tonacja e-mol)
Michal Hochman - Miasteczko Belz (tonacja e-mol)
André Ochodlo, "Mayn Shtetele Belz" (tonacja f-mol)
Бельц Mandy Patinkin Main shtetele Belz Miasteczko Bełz (tonacja f-mol)
Gołda Tencer - Miasteczko Belz (Festiwal Warszawa Singera 2006) (tonacja a-mol)
Nina Stiller - Mayn shtetele Beltz - Miasteczko Bełz (tonacja a-mol)
Raz, Dwa, Trzy - Miasteczko Bełz /zdjęcia z Bełzu (tonacja a-mol)
Magda Umer- Masteczko Bełz (tonacja a-mol)
Elżbieta Wojnowska, "Miasteczko Bełz" (tonacja a-mol)
Miasteczko Bełz.MP4 (tonacja a-mol)
Justyna Gajczak - Miasteczko Bełz (tonacja a-mol)
Klementyna Umer, Sylwia Najah, Miasteczko Bełz (tonacja a-mol)
Miasteczko Bełz - Jerzy Połomski (tonacja Bb-mol)
Magda Umer - Miasteczko Bełz (Opole '88) (tonacja Bb-mol)
Justyna Grzywaczyk - Miasteczko Bełz (tonacja B-mol)

MAREK RAVSKI "Shtetele Belz"/ "Miasteczko Bełz"- yiddish (tonacja B-mol)

Aleksander Olszaniecki (1892-1946) urodził się w 1892 roku w Odessie. Uczył się w gimnazjum, które z jednej strony było tradycyjnie żydowskie, a z drugiej bardzo nowoczesne w zachodnim stylu. Jako chłopiec śpiewał jako chórzysta w synagodze. Uczył się także gry na skrzypcach. Po ukończeniu szkoły zatrudnił się jako skrzypek w odesskiej operze. Odbył z nią wielkie tournee po Rosji i Syberii. Po powrocie do Odessy został dyrektorem chóru w operetce. Wkrótce powołano go do carskiej armii. Jako szefa orkiestry skierowano go do Charbinu w Mandżurii w Chinach, który wtedy należał do Rosji.
W Charbinie zetknął się z żydowskim teatrem, grającym w jidysz. Teatr był oczkiem w głowie Peretza Sandlera, kompozytora sławnej piosenki „Eli, Eli”. Sandler wyjechał wkrótce do Ameryki, a zastąpił go Olszaniecki. Z operetką odbył kolejne wielkie tournee po Chinach, Japonii i Indiach. Gdy wrócił w 1921 roku okazało się, że żadnego teatru żydowskiego już w Charbinie nie ma. W 1922 roku śladem Sandlera wyemigrował do USA.
Od razu po przyjeździe podjął pracę w Yiddish Art Theater, z którym znowu podróżował, tym razem na Kubę. Później zamieszkał w Nowym Jorku, gdzie szybko zaczął robić dużą karierę. Po kilku latach objął prestiżowy National Theater, gdzie wystawiał komponowane przez siebie operetki. W 1929 roku skomponował klasyczny utwór Bar khokhba – jego radiowy debiut. Przez całe lata 30. i 40. aż do jego śmierci w 1946 roku, był niekwestionowanym autorytetem na Drugiej Alei. Jego operetki były wystawiane w każdym szanującym się teatrze na Manhattanie. W jego teatrze występowali najlepsi ówcześni śpiewacy.
Olshanetsky wprowadził do amerykańskiej muzyki żydowskiej elementy rosyjskich romansów i melodii cygańskich. Już w Charbinie zaczął pisać piosenki, w Ameryce pisał je częściej, ale to nie była jego główna dziedzina twórczości. Nie wiadomo dokładnie kiedy powstało „Miasteczko Bełz”. Nie wiadomo bowiem kiedy do Ameryki przybył Jacob Jacobs.
     Przyjmuje się, że Jacobs (1890-1972)  urodził się w miejscowości Risk na Węgrzech. Wtedy nazywał się Jakub Jakubowicz. Poznał Olszanieckiego jeszcze w Odessie. Później spotkali się dopiero w USA. Był autorem tekstu do wielu piosenek. Tworzył przede wszystkim w jidysz. To on był inicjatorem tej piosenki. Przyniósł tekst do Olszanieckiego i namówił go do napisania melodii.
Istnieją, nawet wśród jego żyjących potomków, wątpliwości czy naprawdę urodził się na Węgrzech. Bardzo możliwe, że było inaczej. Mianowicie, istnieje drugie miasteczko o nazwie Bełz, w Mołdawii. Nazywa się co prawda właściwie Belti, ale w jidysz nazywało się również Belz. Jacobs albo tam się urodził albo żył tam w dzieciństwie. I to prawdopodobnie ten Belz jest sławiony, a nie jak powszechnie się uważa ten polsko-ukraiński.
Piosenka była w Polsce znana już przed II Wojną Światową. W 1935 roku, po polsku, nagrał ją popularny aktor i piosenkarz Adam Aston. Na płycie mylnie jako autorzy podani są: Burstein, Lith-Frey oraz Roman. Być  może chodziło tu o przetłumaczenie tekstu z jidysz na polski.
   Pierwotna wersja Jacobsa była napisana w języku jidysz. W jidysz wykonywana m.in. przez Barry Sisters, Gołdę Tencer i Sławę Przybylską. Po polsku wykonywał ją m.in. Adam Aston. Obecnie piosenka znajduje się w repertuarze Magdy Umer (z polskimi słowami Agnieszki Osieckiej) oraz warszawskiego Teatru Żydowskiego.
Dziś "Mayn Sztetele Belz" to jedna z najbardziej znanych na świecie piosenek żydowskich.

Bełz ( ukraiński : Белз, Polska : Bełz, jidysz / hebrajski :. בעלז translit Bełz), mała miejscowość w obwód Lwów ( prowincji ) z Zachodniej Ukrainy , w pobliżu granicy z Polską , znajduje się pomiędzy rzeką Solokiya (dopływ Bug ) i strumień Rzeczyca.
With thanks to Mariusz Gardamm.
Kiedy wspominam dziecięce lata - widzę mój dom rodzinny i drzewo, które zasadziłem w ogrodzie. Widzę ojca czytającego Świętą Księgę i matkę, która nuci piosenkę. Nie ma już tamtego domu, ściany pochylone i okna bez szyb, zrujnowany ganek, ale wspominać będę Bełz, miasteczko szczęśliwych dziecięcych lat i radosnych zabaw w każde szabasowe święto.
Miasteczko Bełz to jedna z najbardziej znanych piosenek żydowskich na świecie.
W 2006 roku warszawski Teatr Żydowski odbywał tournee po Argentynie. Szymon Szurmiej po powrocie opowiadał: „Kiedy aktorka naszego teatru Alina Świdowska zaczęła śpiewać na scenie w Buenos Aires słynną pieśń ‘Miasteczko Bełz’, cala sala na 1000 miejsc, w której było ponad 1500 osób, zaczęła jej wtórować”.
    Bełz ma długą historię. Istnieje co najmniej od X wieku. Należał do Grodów Czerwieńskich, które dla Polski podbił Bolesław Chrobry. W 1030 roku Bełz wrócił do Rusi Kijowskiej. Do Polski ostatecznie został włączony w 1366 roku i trwało tak do pierwszego rozbioru Pierwszej Rzeczpospolitej. Znalazł się w zaborze austriackim. W XIV stuleciu w Bełzie osiedlili się Żydzi. Na początku XIX wieku powstała tam sławna dynastia Chasydów.
    Na początku I Wojny Światowej Bełz liczył 6100 mieszkańców, wśród  których było 3600 Żydów, 1600 Ukraińców i 900 Polaków. Podczas wojny większość Żydów opuściła Bełz idąc za swoimi cadykami. Wrócili w 1925 roku kiedy już ustaliło się, że miasteczko znajduje się w Polsce. Po wybuchu II Wojny Światowej większość mieszkańców uciekła przed Niemcami. Pozostało około 1,5 tysiąca. W 1942 roku zostali deportowani najpierw do Hrubieszowa, a później trafili do obozu koncentracyjnego w Sobiborze.
Bełz po wojnie nadal należał do Polski, aż do roku 1951. Wtedy po korektach granicznych trafił do ZSRR, o konkretnie do Ukrainy. W jej granicach pozostaje do dzisiaj.
Bełz ma ważne znaczenie dla naszej religii. To w tym miasteczku przebywał obraz Czarnej Madonny Częstochowskiej, do roku 1382, kiedy to wywiózł go jako trofeum Władysław Opolczyk.
    Autorami Miasteczka Bełz byli Aleksander Olszaniecki (Olshanetsky) – melodia oraz Jacob Jacobs – tekst. Jacobs napisał słowa w języku jidysz, tak więc oryginalny tytuł brzmi: Mayn Sztelele Belz.
 

Belz, Mayn Shtetele Belz

Az ikh tu mir dermonen 
Mayne kindershe yorn, 
Punkt vi a kholem 
Zet dos mir oys. 
Vi zet oys dos hayzele, 
Vos hot amol geglantzt, 
Tzi vakst nokh dos beymele, 
Vos ikh hob farflantzt? 


Oy, oy, oy Belts, mayn shtetele Belts, 
Mayn heymele, vu ikh hob 
Mayne kindershe yorn farbrakht. 
Belts, mayn shtetele Belts, 
In ormen shtibele, 
Mit ale kinderlekh dort gelakht. 
Oy, eden Shabes fleg ikh loyfn 
Mit ale inglekh tzuglaykh 
Tzu zitzn unter dem grinem beymele, 
Leynen bay dem taikh 
Oy oy oy Belts, 
Mayn shtetele Belts, 
Mayn heymele, vu kh'hob gehat 
Di sheyne khaloymes a sakh. 

Dos shtibl is alt, 
Bavaksn mit mokh 
Dos shtibl is alt, 
In fentzter keyn gloz 
Dos shtibl is alt, 
Tzeboygn di vent, 
Ikh volt shoyn zikher 
Dos vider nit derkent



MIASTECZKO BEŁZ
(Agnieszka Osiecka / Aleksander Olszaniecki)

Mój miły Icek 
już nie bój się nocy 
i ludziom w oczy patrz, 
w miasteczku Bełz. 

Minęło tyle lat, 
harmonia znów gra, 
obłoki płyną w dal, 
znów toczy się świat. 

Wypiękniał nasz Bełz, 
w ogrodach, na drogach bez. 
Nikt nie chce pamiętać, 
nikt nie chce znać smaku łez. 

I tylko gdy śpisz, 
samotny i sam, 
i tylko gdy śpisz, 
płyniesz, giniesz tam... 

Gdzie tata i mama 
przy tobie są znów 
i czule pilnują 
malutkich twych snów. 

Miasteczko Bełz, 
kochany mój Bełz. 
W poranne gazety ubrany 
spokojnie się budzi Bełz 

Łagodny świt 
w zwyczajnych dni rytm, 
w niedzielę bezpieczna 
nad rzekę wycieczka 
i w krzakach szept. 

A w piekarni pachnie chleb, 
koń nad owsem schyla łeb. 
Zakochanym nieba dość, 
tylko cicho gwiżdże ktoś. 

Miasteczko Bełz, 
main sztetełe Bełz. 
Wypłowiał już tamten obrazek, 
milczący, płonący Bełz. 

Dziś, kiedy dym, 
to po prostu dym. 
Pierścionek na szczęście, 
w przemyśle zajęcie, 
w niedzielę chrzest. 

Białe ziarno, czarny mak, 
młodej żony słodki smak. 
Kroki w sieni... nie drżyj tak, 
to nie oni. To tylko wiatr...

Miasteczko Bełz, 
kochany mój Bełz. 
W kołysce gdzieś dzieciak zasypia, 
a mama tak nuci mu: 

Zaśnijże już 
i oczka swe zmruż. 
Są czarne, 
a szkoda, że nie są niebieskie. 
Wołałabym...

Zaśnijże już 
i oczka swe zmruż. 
Są czarne, 
a szkoda, że nie są niebieskie. 
Wolałabym...
Tak jakoś...
 
 
*
 
1. 
When I recall my childhood, 
I feel like I am having a dream. 
how does the little house look, 
which used to sparkle with lights? 
Does the little tree grow which I planted long ago? 

Refrain: 
Beltz, my little town! The little house where I spent my 
childhood! 
The poor little room where I used to laugh with other 
children! 
Every Shabes I would run to the river bank to play with 
other children under a little green tree. 
Belz, my little town! 
My little town where I had so many fine dreams! 

2. 
The little house is old and overgrown wit moss. 
The old roof collapsed and the windows are without glass. 
The attic is crooked, the walls bent. 
I would never recognize it... 
 

Śpiewnik

Folder plików

 

Najnowsze piosenki

więcej
 
na górę